Vanaf 10 september dit jaar staat de Audi A1 in Nederlandse showrooms. Audi’s nieuwste type wordt de best betaalbare auto van het merk en tevens diens enige model in de economyklasse, sinds de teloorgang van de A2. De Duitse fabrikant wil met de kleine en goedkope hatchback de strijd aangaan met andere compacte modellen, zoals BMW’s Mini Cooper en Alfa Romeo’s MiTo. Om de introductie van hun creatie te promoten, organiseert Audi A1 On Tour. Samen met, en uitgenodigd door, Geert Smit ging ik naar Zwolle om ‘The next big Audi’ eens te aanschouwen.

Vooropgesteld: ik ben geen expert op het gebied van auto’s. Ik heb nog nooit in een Ford GT40 een circuit rondgereden of een Jeep over de ruige en onverharde Noord-Schotse heuvelpaden heen gejaagd, laat staan in een BMW Z4 de bochtige wegen van de Côte d’Azur afgeslingerd. Het aantal auto’s waarmee ik rijervaring heb, valt wellicht net niet op de vingers van mijn beide handen te tellen. Dat maakt het moeilijk om vergelijkingen te trekken met andere compacte auto’s. Ik heb echter menig vakantie meegemaakt waarin ik in vier weken tijd 5.000 kilometer aflegde. Dat maakt dat ik ondanks mijn relatieve gebrek aan expertise wel een duidelijk beeld heb van wat ik belangrijk vind aan een auto. Bovendien reed Geert, iemand die overduidelijk verstand van zaken heeft, tegelijkertijd in een vergelijkbare uitvoering zodat ik mijn oordeel kon staven met het zijne.

Als we om even over half één het terrein van de IJselhallen oprijden, staan er tien glanzende, bestickerde Audi’s klaar. De A1 komt in tien verschillende kleuren; in Zwolle zijn slechts de blauwe, rode, witte en zwarte uitvoering te zien. We betreden de witte opblaaskoepel en worden naar de balie geleid voor wat uitleg en formaliteiten. Pas dan krijg ik even de tijd om te kijken naar de rode A1. Juist deze kleur staat mij het meeste aan, met de gebroken witte kleur als goed alternatief; de zwarte en blauwe uitvoering zijn te discreet, te onopvallend. En zeg nou zelf: een auto die bedoeld is voor jonge leaserijders, rijke mensen die zichtbaar milieubewust willen zijn en vrouwen die een leuke tweede auto zoeken, moet toch vooral een beetje ‘flashy’ zijn?

Qua exterieur is de A1 een prettige verschijning. De voorkant oogt erg vertrouwd: snel, futuristisch en een klein beetje gevaarlijk. Een typische Audi-vooraanzicht dat sommige automobilisten zo verachten en vervloeken als het met knipperende koplampen in de achteruitkijkspiegel opduikt. Het aanwezige rode model is fraai afgewerkt met de aluminium gekleurde dakbogen en 5-spaaks velgen met een V-design. De achterkant is echter een lichte tegenvaller: met name de lampen en verschillende harde lijnen en randen maken dat het design onaf aanvoelt, er ontbreekt iets. Desondanks is het uiterlijk van de A1 stukken aantrekkelijker dan dat van bijvoorbeeld de Mini Cooper, de MiTo of de Citroën C3.

Voor iemand die met name stationwagons gewend is, valt de ruimte tegen. Voor twee passagiers is de auto perfect, maar de achterbank is echt te klein om iemand een fatsoenlijke en comfortabele lift aan te bieden. Bovendien is de bergruimte in het basismodel al erg klein; als je de subwoofer als extra optie kiest, stijgt de bodem van de kofferbak nog 10 centimeter. Maar als je regelmatig veel wilt vervoeren, dan koop je ook geen economyklasse auto. De A1 is ideaal voor diens voornaamste doel: een comfortabele en goedkope rit bieden voor een of twee mensen. Bovendien is de binnenkant smaakvol vormgegeven: geen goedkoop uitziend plastic dat kraakt en piept tijdens het rijden, maar een ruim dashboard met stevige en fraai ontworpen aluminium bedieningsknoppen.

Dan gaan we naar buiten voor een proefrit van een half uurtje, begeleid door een Audimedewerker die ons over het geplande parcours wijst. Zowel Geert als ik rijden in de 1.6-liter dieseluitvoering. Geert omdat hij aan een dieselmotor gewend is, ik omdat de aanwezige benzineauto’s allemaal automaat zijn en ik schakelen veel te leuk vind. En schakelen in de A1 is ook echt een plezier: het gaat zo gemakkelijk en soepel. Het voornaamste pluspunt van de nieuwe Audi is echter dat er niets gelogen is aan zijn payoff, ‘The next big Audi’. De compacte A1 rijdt als een ‘grote’ auto, waarschijnlijk mede te danken aan het gewicht, dat met ruim 1.200 kilogram niet bijzonder laag is. Dat heeft tot gevolg dat de auto ook bij hoge snelheden op glad en hobbelig wegdek nog solide aanvoelt, waar ik (als passagier) in bijvoorbeeld een kleine Kia of Citroën bij het instappen het liefst al een preventief schietgebedje doe. Het grote gewicht, gecombineerd met de dieselmotor, heeft overigens niet tot gevolg dat de auto traag wordt: voor een dieselauto trekt de A1 redelijk rap op.

Na afloop van de rit worden we uitgebreid te woord gestaan door de twee begeleiders, ondanks dat van meters afstand zichtbaar is dat de testrit meer voor de lol is, dan dat deze ter oriëntatie op een eventuele aanschaf dient. Je hoeft overigens ook geen raketgeleerde te zijn om dit te constateren, als iemand met een spiegelreflex uitgebreid foto’s aan het maken is. Maar de begeleiders blijven nog zeker een kwartier lang enthousiast vertellen over de grote pluspunten, en zelfs ook enkele gebreken, van de nieuwe Audi. Hoe anders was de gastvrouw van de dag: door een aantal ongelukkige opmerkingen van haar kant maakte ze onbewust vrij gauw duidelijk dat ze niet van plan was veel tijd te besteden aan ons. Het begeleidende tweetal heeft minder moeite met ons als autotoeristen en blijft features en mogelijkheden laten zien, zoals het BOSE geluidssysteem met veertien verschillende speakers. Overkill voor zo’n kleine auto? Alles behalve dat. Na even geluisterd te hebben zijn Geert en ik meteen overtuigd.

Na afloop zijn we het in grote lijnen eens. De A1 is een behoorlijk goede auto met een mooi uiterlijk, die prettig rijdt. Zelf ben ik nog niet helemaal overtuigd van het model; als ik het geld ervoor zou hebben, weet ik niet of ik ‘m zou aanschaffen. Dat komt gedeeltelijk door de achterkant. Het is de zoveelste compacte hatchback met een overall fraaie vormgeving, maar een ietwat tegenvallende achterkant. Afgezien van die achterkant is zeker ook de prijs een groot struikelblok, beginnend bij €17.500 voor een 1.2-liter benzine-uitvoering. Voor dat bedrag zijn er zeker een aantal alternatieven. Dat roept dan ook de vraag op of Audi niet te laat met een compact model komt, omdat de markt voor dergelijke auto’s al overvol is. Of de A1 zich daadwerkelijk onderscheidt van zijn concurrenten – niet alleen qua uitstraling en functionaliteit maar zeker ook wat betreft de verhouding tussen prijs en kwaliteit – is daarom nog maar zeer de vraag.

De journalistiek zoals we die kennen verdwijnt. Althans, die mening is onder meer Mark Deuze toegedaan. Een toenemend aantal mensen leest het nieuws op internet, de oplages van kranten en tijdschriften lopen terug en de journalistieke kwaliteit verslechtert volgens menigeen. Dergelijke ontwikkelingen leiden tot groeiende paniek onder traditionele journalisten. De beschuldigende vinger wijst al snel richting online-collega’s; online nieuwssites ondermijnen de journalistieke professie.

Of deze beschuldiging terecht is, valt te betwijfelen. Jane B. Singer bekijkt de relatie tussen het traditionele en online-journalistieke beroep door middel van een sociologisch kader. Zij stelt dat online-journalisten het journalistieke vak alleen kunnen aantasten als zij zelf ook daadwerkelijk deel uitmaken van dat vak. Wanneer zij echter een wezenlijk ander beroep uitoefenen, doen ze niets anders dan concurreren met de bestaande professie. De sociologe en oud-journaliste komt in haar onderzoek niet tot een eenduidig antwoord: online-journalistiek heeft kenmerken die wezenlijk verschillen van zijn traditionele variant, maar beiden delen ook een hoop eigenschappen.

En zelfs al oefenen traditionele en online-journalisten in beginsel hetzelfde beroep uit, betekent dat automatisch ook dat de journalistieke professie wordt ondermijnd? Nee, verre van dat! Hoewel de komst van internet voor journalisten veranderingen op technisch en organisationeel gebied met zich meebrengt, blijven de werkwijze en de omgang met bronnen volgens Deuze hetzelfde.

Daarnaast houden journalisten vast aan de vijf traditionele journalistieke waarden: publieke dienstverlening, objectiviteit, autonomie, directheid en ethisch besef. De klacht aan het adres van online-journalisten is dat zij het journalistieke beroep uithollen en de kwaliteit van diens werk verminderen doordat ze snelheid en controverse verkiezen boven de eerdergenoemde vijf. Dit is een non-argument: snelheid verschilt amper van de ‘traditionele’ directheid en controverse, het publiekelijk verschillen van meningen, werd door middel van het aloude principe van hoor en wederhoor al in nieuwsberichten gehanteerd.

Dat de verhoogde publicatiedruk op internet niettemin een negatieve invloed heeft op de betrouwbaarheid en kwaliteit van de journalistiek, valt onmogelijk te ontkennen. De tendens om snelheid te verkiezen boven het checken van feiten en bronnen is echter geen keuze van de journalist zelf, maar het gevolg van de efficiëntie-eisen van de werkgever. Daar komt bij dat veel kranteneigenaren uit zijn op winst. Items moeten zo snel mogelijk gemaakt worden om het rendement zo hoog mogelijk te houden. Journalisten krijgen hierdoor steeds minder tijd om de waarschijnlijkheid van verhalen uit te zoeken en de ‘waarheid’ te achterhalen. De oorzaak voor dalende kwaliteit ligt dus voor een deel bij mediabedrijven zelf.

In mijn ogen brengt de komst van internet in de journalistiek vooral ook grote voordelen met zich mee. Een daarvan is de mogelijkheid om op een creatievere manier verslag te doen. Maar veel online-journalisten werken vooralsnog medium-driven; ze maken het verhaal bruikbaar voor een medium in plaats van te kijken welke media het meest geschikt zijn om het verhaal te vertellen. Dat de volledige potentie van het internet tot op heden nog niet wordt gebruikt, heeft te maken met de conservatieve houding van traditionele media ten opzichte van technologische ontwikkeling. Journalisten gebruiken het internet met liefde als het ze past, maar staan huiverig tegenover verandering. Traditionele media vallen het nieuwe medium liever aan dan dat ze zich erbij aansluiten of er mee gaan samenwerken.

Deze houding is overigens niet nieuw, zo schrijft Jane Chapman. Internet is niet de eerste technologische ontwikkeling in de journalistiek en het zal de laatste ook niet zijn. Alle nieuwe media riepen in hun beginfase een afwerende reactie op bij de al bestaande media: het Internet, de audiovisuele media en zelfs Gutenbergs drukpers. Na verloop van tijd ontwikkelt het nieuwe medium zich, net als de manier waarop men het nieuwe medium gebruikt: in eerste instantie benaderd men het medium op dezelfde manier als bekende media, pas na verloop van tijd ontwikkelt het medium zijn eigen karakteristieken.

Ik verwacht dat het internet van steeds grotere betekenis wordt voor de journalistiek. Nu levert het nieuwe medium nog een aantal problemen op, maar in de komende jaren zal de rol van het web zich steeds verder uitkristalliseren. Wanneer de gevestigde journalistiek overtuigd raakt van de mogelijkheden van het medium, is internet dan ook niet langer een bedreiging voor, maar juist waardevolle toevoeging aan het journalistieke vak. Maar daarvoor zullen mediabazen ook bereid moeten zijn iets in te binden met hun verregaande commercialisering.

Zelfs ík kan mij niet meer herinneren wanneer ik voor het laatst iets nuttigs met dit domein deed. Drie jaar geleden? Misschien wel langer dan dat. En sindsdien stond er iets in de trant van ‘under construction’. Zo lang dat ik het zélf amper nog geloofde. Constructie, ja ja. Maar nu, ruim vierenhalf jaar na registratie, maken mijn domein en ik onze doorstart op het internet. Met een blog.

Het idee lag al langer op de plank, maar het kwam er tot voor kort nooit van. Te veel te doen, te weinig tijd, geen zin om het allemaal uit te zoeken, gebrek aan inspiratie… excuses genoeg om me achter te verstoppen. Tot ik begin 2010 een collegereeks volgde over de groeiende rol van nieuwe media in de journalistiek. De betreffende docent, Alexander Pleijter, gaf mij het laatste zetje dat ik nodig had. Deze zomer besloot ik bezig te gaan, ook als afleiding van het grote scriptiedebacle. Met dit als resultaat. Nog niet helemaal perfect, maar goed genoeg als begin. Kortom: kom je fouten tegen of heb je (opbouwende) kritiek? Laat het horen! Of ik er iets mee doe is een tweede, maar ik zal de komende maanden ongetwijfeld nog het een en ander gaan veranderen, dus alle tips daarbij zijn welkom.

Dan het belangrijkste: wat kun je op mijn blog verwachten? Veel van mijn toekomstige werk, om te beginnen. Volgend jaar begin ik met een masteropleiding journalistiek. Artikelen, essays en andere korte stukken die ik daar produceer, zal ik hier publiceren. Daarnaast ga ik schrijven over wat ik doe en meemaak, maar ook over wat mij zoal bezig houdt. En af en toe beschouw ik eens een (veelal non-fictie) boek of een cinematografisch hoogstandje, wanneer ik het de moeite waard vind om dit onder de aandacht te brengen.

Goed, dit was de eerste. Opdat er nog maar veel mogen volgen!